Deze regio werkt al langer aan de totstandkoming van integraal jeugdbeleid en binnen het onderwijs pakken scholen samen, los van de zuilen, verschillende problemen aan. Wethouder Andries Ekhart van Sneek ziet passend onderwijs als een logisch volgend hoofdstuk.

Samenwerken voorbij de zuilen en vakgebieden

Wethouder Andries Ekhart van Sneek heeft ‘heel het sociale palet’ in z’n portefeuille: onderwijs en jeugd, sociale zaken en de wet Maatschappelijke Ondersteuning. Hij zit bovendien in het bestuur van de Vereniging Friese Gemeenten. Deze heeft een convenant gesloten met de provincie Friesland voor het vestigen van de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG). In de acht gemeenten in de Zuid-westhoek wordt het ontwikkelen van het CJG gezamenlijk opgepakt.
‘We willen komen tot integraal jeugdbeleid,’ vertelt Ekhart. Daarvoor wordt de organisatie ‘Jong in Zuid-west Friesland’ omgebogen naar diverse Centra voor Jeugd en Gezin. In die centra komen onder andere de jeugdgezondheidszorg en het schoolmaatschappelijk werk. De Zuid-westhoek heeft al een regionaal meld- en coördinatiecentrum, dat onder andere de uitvoering van de wet Leerplicht verzorgt.
Ekhart: ‘Ik probeer zelf dit hele terrein van jeugd en onderwijs ook integraal te benaderen. Mijn en ons uitgangspunt is dat er geen enkele leerling tussen wal en schip mag vallen. Passend onderwijs is een extraatje op het bestaande. Scholen worden nu nog meer verplicht om leerlingen op te vangen.’

Time-out

Het voortgezet onderwijs weet, wanneer het gaat om de juiste plaatsing van leerlingen die vastlopen, de zuilen te overstijgen. Samen richtten de scholen de stichting Fultura op. Deze functioneert als een time-outvoorziening: ‘Als op één van de scholen een leerling in de problemen komt, of het nu het leerproces of gedrag betreft, wordt hij doorverwezen naar Fultura. Daar wordt bekeken welke vorm van onderwijs voor hem het meest passend is. Bij dat proces worden indien nodig jeugdzorg en het schoolmaatschappelijk werk betrokken.’
Ekhart zou liefst zien dat ook het basisonderwijs zo’n interzuilaire voorziening zou krijgen. ‘En wat mij betreft gaan ook de indicatiecommissies zuil-overstijgend werken. Daar zijn er nu nog twee van; een christelijke en een openbare.’ In het verlengde daarvan spreekt het voor hem vanzelf dat ook passend onderwijs straks één aanpak hanteert voor alle scholen. ‘Er zijn nu nog twee samenwerkingsverbanden Weer Samen Naar School (WSNS), een openbare en een christelijke. Die zouden ook intensiever moeten gaan samenwerken.’

Platteland

Zuiloverstijgend samenwerken komt de kwaliteit voor kinderen ten goede, denkt Ekhart. ‘Wij zijn een plattelandsgebied. Alle leerlingen een passend aanbod doen lukt het beste als iedereen samenwerkt. Je kunt als klein schoolbestuur niet overal goed in zijn. De één zou bij wijze van spreken kunnen specialiseren in dyslexie, de ander in een andere stoornis.’
De interzuilaire samenwerking wordt momenteel bestuurlijk voorbereid. De regionale expertisecentra, het speciaal- en reguliere onderwijs gaan op in passend onderwijs. Het Platform Passend Onderwijs Friesland gaat de vorm verder uitwerken. Ekhart vermoedt dat de huidige vier regionale netwerken intact blijven. Dat is, gezien de bestaande samenwerkingsverbanden, wel zo handig. ‘Wij gaan als Zuid-westhoek gewoon verder met onze gezamenlijke activiteiten en passend onderwijs hoort daar bij.’

Participatie

Leerlingen worden wel eens te gemakkelijk doorverwezen naar het speciaal onderwijs, vindt de wethouder. ‘Wij proberen al jaren om de zorgstructuur in het basisonderwijs zo te regelen, dat er veel minder kinderen naar het speciaal onderwijs hoeven. We hebben de afgelopen jaren het percentage kinderen dat wordt doorverwezen, omlaag kunnen brengen van 2,5 naar minder dan 1%.’
Zelf heeft Ekhart het gevoel dat de combinatie van jeugd, onderwijs en sociale zaken in zijn portefeuille een integrale benadering stimuleert. ‘Passend onderwijs is voor mij hetzelfde als participatie. Als ik als wethouder sociale zaken een leerling tegenkom bij de sociale dienst, heb ik als wethouder onderwijs gefaald.’